Omgaan met verlies (foto: Carolien Gruijs)

♦ Verlies ♦

Vroeg of laat in ons leven krijgen we allemaal te maken met verlies. Het kan gaan om een overleden huisdier of om fijne buren die verhuizen. Maar het kan ook gaan om het verlies van een ouder, broer of zus, een vriend(-in), partner, of je kind. Ook een echtscheiding of ongewenste kinderloosheid zijn processen van verlies, van het opgeven van een droom. Verlies is ook ontslag krijgen, of moeten verhuizen. Zelfs een positieve verandering, zoals een zelfgekozen verhuizing, heeft een keerzijde en kan een verlies in zich dragen.

Een verlies hoort bij het leven, maar kan datzelfde leven ingrijpend veranderen. Het kost tijd en energie om te accepteren dat het leven nooit meer hetzelfde zal zijn. Rouw kan een mens ontwrichten en verlammen. De wereld draait door zoals altijd en tegelijk is niets meer hetzelfde. We vinden het vaak moeilijk om een ander met ons verdriet te belasten. We schamen ons voor het feit dat we ‘nog steeds’ verdriet hebben. De omgeving is ook sneller klaar met je verdriet dan jijzelf. En vaak zijn mensen beschroomd om er naar te vragen. Bang om het onderwerp aan te roeren en jou van slag te maken. “Bellen als je me nodig hebt, hè.” zeggen ze dan. Maar dat doe jij niet. Op het dieptepunt van je verdriet pak je die telefoon niet op.

Verdriet is een eenzaam proces. Niemand voelt exact wat jij voelt. En soms is er ook twijfel of onzekerheid; doe ik het wel goed? Is het wel normaal wat ik voel en denk? Hoe moet ik dan precies rouwen? Dan is het fijn om professionele ondersteuning te krijgen. Om ruimte te geven aan het verdriet. En aan de herinneringen. En zelfs aan de woede, onmacht, of zelfs opluchting. Rouw is heel persoonlijk en geen standaard proces. Rouwen doe je op je eigen manier en op je eigen tempo.

Veracht de dood niet, maar aanvaard hem, daar ook hij een van de dingen is, die de natuur wil

(Marcus Aurelius)